الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
471
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
و نفقه زندگى در باره همسران يا تنگ دل ننمودن آنهاست كه هر دو معنى را در بر دارد . ( زنانى را كه طلاق دادهايد در سختى هزينه زندگى و سختى خاطر قرار ندهيد ) . در معنى فقر مىگويند : ضَاقَ و أَضَاقَ فهو مُضِيقٌ : فقر شد و او بينوا است ، به كار بردن اين واژه در فقر مثل به كار بردن - وسع - در ضدّ آن است . ضأن : الضَّأْنُ : ميش يا گوسپند مادينه ، در آيه گفت : ( مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ - 43 / انعام ) . أَضْأَنَ الرّجلُ : وقتى است كه ميش او زياد شده است . مفرد ضَأْن - ضَائِنَة - است . ضوأ : الضَّوْءُ : چيزى است كه از اجسام نورانى پخش مىشود « 1 » . ضَاءَتِ النّارُ و أَضَاءَتْ : آتش افروخته شد . أَضَاءَهَا غيرُها : چيزى غير از آتش ، آن را افروخت . و در آيات : ( فَلَمَّا أَضاءَتْ ما حَوْلَهُ - 17 / بقره ) ( كُلَّما أَضاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيهِ - 20 / بقره ) ( يَكادُ زَيْتُها يُضِيءُ - 35 / نور ) ( يَأْتِيكُمْ بِضِياءٍ - 71 / قصص ) كتابهاى هدايت كنندهء خداوند هم ضِيَاء ناميده شده ، مثل آيه : ( وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى وَ هارُونَ الْفُرْقانَ وَ ضِياءً وَ ذِكْراً - 48 / انبياء ) ( به موسى و هارون ، فرقان و ذكر و نورى داديم ، فرقان و ضياء و ذكر ، هر سه صفاتى از تورات است ) .
--> ( 1 ) فرق ميان ( ضياء ) و ( نور ) اين است كه ( ضياء ) تابش و نورى است در ذات چيزى و ( نور ) تابش و نورى است كه از چيز ديگرى گرفته مىشود ، مانند نور ماه كه از ضياء خورشيد است .